รินรสตะเครียะ ภูมิปัญญาการกลั่นเหล้า ของชาวคาบสมุทรสทิงพระ

ملخص مفصل

จากตาลโตนดกลางทุ่งตะเครียะสู่ ‘เมรีรัญจวน’ สุราชุมชนที่สืบทอดภูมิปัญญา 3 ผู้เฒ่า และต่อยอดรสชาติท้องถิ่นผ่านความคิดสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่ The post รินรสตะเครียะ…

Root on the Rock ภายใต้การสนับสนุนของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ชวนเปิดประสบการณ์สัมผัสภูมิปัญญาการกลั่นเหล้าแบบฉบับชาวตะเครียะ

“แต่ก่อนมองไปทางไหนก็เห็นแต่ต้นโหนด (ตาลโตนด) ขึ้นเรียงกันเต็มไปหมด ขนาดที่ว่าขึ้นโหนดต้นที่ 1 แล้วใช้ไม้ทำเป็นสะพานทอดต่อไปเรื่อยๆ เพื่อลงยังต้นถัดๆ ไปได้” คำบอกเล่าที่แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ของหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญสำหรับกลั่นสุราของชุมชน จนกลายเป็นสำนวนจากลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาที่เปรียบเทียบคนมีคุณภาพว่า “ดีเหมือนเหล้าเครียะ” เพราะมีรสดีและดีกรีแรง

ย้อนกลับไปไกลกว่า 3 ศตวรรษ บรรพบุรุษของชาวตะเครียะเข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ลุ่มทะเลสาบสงขลา บริเวณคาบสมุทรสทิงพระ อันเป็นรอยต่อของอำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช และทะเลน้อย อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง ซึ่งขึ้นชื่อว่าไกลแสนไกลจากปืนเที่ยง อย่างไรก็ตาม ด้วยความหลากหลายทางภูมิประเทศ ส่งผลให้ตะเครียะเป็นพื้นที่อู่ข้าวอู่น้ำและมีต้นตาลโตนดขึ้นอยู่มากที่สุดแห่งหนึ่ง

ชาวบ้านจึงนิยมนำส่วนต่างๆ มาใช้ประโยชน์ เช่น นำลูกตาลมารับประทาน นำน้ำหวานมาต้มเป็นเครื่องดื่มหรือเคี่ยวเป็นน้ำตาลเหลว น้ำตาลผง น้ำตาลแว่น สำหรับปรุงอาหาร รวมไปถึงทำเป็นขนมต่างๆ ทั้งขนมตาล ขนมเดือนสิบ นอกจากนี้ ยังทำเป็นน้ำส้มโตนดรสเปรี้ยว เพื่อปรุงในแกงส้ม ยำ ต้มส้ม หรือผสมลงในน้ำพริก ผลสุกนำไปใช้เลี้ยงวัวควาย ส่วนลำต้นนิยมนำไปสร้างที่อยู่อาศัย

เมื่อเรือนทุกหลังในตะเครียะมีผลิตผลจากตาลโตนดใช้อย่างเหลือเฟือ ภูมิปัญญาในการทำสุราชุมชนจึงก่อกำเนิดขึ้น ดังที่ พี่ใจ-สุดใจ บัวขวัญ เล่าให้ฟังว่า “น้ำตาลโตนดของตะเครียะมีความหวานสดชื่น คาดว่าเพราะผืนดินแห่งนี้เคยเป็นทะเลมาก่อน จึงทิ้งแร่ธาตุเอาไว้ นอกจากนี้ น้ำจากบ่อดินเหนียวที่นำมาใช้ต้มเหล้ายังมีความแตกต่างจากน้ำในพื้นที่อื่นๆ ส่งผลให้เหล้าเครียะมีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ แต่ก่อนคนเครียะจะนำน้ำตาลโตนดบริสุทธิ์มาหมักเพื่อต้มเหล้าสำหรับเก็บไว้ดื่มกันเอง จนมีสูตรเฉพาะเป็นของตน กระทั่ง 3 ผู้เฒ่าเข้ามาบุกเบิกให้กลายเป็นกิจการ โดยผลิตเพื่อจำหน่ายในงานต่างๆ เช่น งานขึ้นบ้านใหม่ งานบวช งานแต่งงาน และงานศพ ปริมาณมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับความต้องการของเจ้าภาพ” คำบอกเล่าที่เป็นเสมือนบทเกริ่นนำ…

ตำนานเรื่องเหล้าแห่งทุ่งตะเครียะ เริ่มต้นจากการรวมตัวกันของ 3 ผู้เฒ่าในสายตระกูลช่วยแท่น เฒ่าราย เฒ่าเปรียบ…

ทั้ง 3…

จากนั้น…

مطلع المقال، مقتطف من The Momentum. لقراءة المقال كاملًا، افتحه على موقع الناشر.