หนี้สาธารณะไทยโตเร็วกว่าเศรษฐกิจ สัดส่วนหนี้ต่อ GDP ถึง 68%

ملخص مفصل

หนี้สาธารณะไทยเพิ่มจาก 44.4% เป็น 68.6% ของ GDP ภายในเวลาไม่ถึง 11 ปี เกินกรอบ SDGs ที่ 60% และตัวเลขของทางการอาจยังไม่สะท้อนภาระทางการคลังที่แท้จริง The post…

การเป็นหนี้ไม่ใช่เรื่องแย่เสมอไป ขึ้นอยู่กับว่ากู้แล้วเอาไปทำอะไร ถ้ารัฐกู้ไปลงทุนจนเศรษฐกิจเติบโต และดอกผลที่ได้กลับมามากกว่าต้นทุนเงินกู้ รัฐก็จะเก็บภาษีได้มากขึ้นและมีกำลังจ่ายหนี้

แต่สำหรับประเทศไทย หนี้ของประเทศโตเร็วกว่าเศรษฐกิจ สัดส่วนหนี้สาธารณะต่อ GDP เพิ่มจากร้อยละ 44.4 ในปี 2015 เป็นร้อยละ 61.9 ในปี 2023 และอยู่ที่ร้อยละ 68.6 ณ เดือนกันยายน 2026[1] ซึ่งเกินกรอบร้อยละ 60 ภายในปี 2030 ที่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ด้านเสถียรภาพเศรษฐกิจมหภาคตั้งไว้ แม้จะยังไม่เกินเพดานร้อยละ 70 ที่คณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรัฐกำหนดไว้เมื่อปี 2021

คำถามจึงอยู่ที่ว่า เงินที่กู้มาสร้างผลตอบแทนให้ประเทศได้จริงหรือไม่ เมื่อหนี้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยไม่ชัดว่าเงินกู้ถูกใช้ลงทุนเพื่อสร้างอนาคตของประเทศ หรือเป็นเพียงการใช้เงินไปกับรายจ่ายประจำ

คำตอบส่วนหนึ่งอยู่ที่การใช้งบประมาณของรัฐไทยที่ยังขาดประสิทธิภาพ เงินก้อนใหญ่ถูกใช้ไปกับรายจ่ายที่ไม่สร้างผลตอบแทนในระยะยาว เช่น บุคลากรภาครัฐ การสร้างและซ่อมถนนหรืออาคารที่มากจนเบียดบังงบด้านอื่น และนโยบายอุดหนุนเกษตรกรที่ไม่ได้ทำให้ชีวิตเกษตรกรดีขึ้นจริง เมื่อรายจ่ายที่ปรับลดยากอย่างสวัสดิการข้าราชการและการชำระหนี้ กินรายได้สุทธิของรัฐถึงกว่าร้อยละ 84 (ปีงบประมาณ 2024) จึงเหลือเงินไปลงทุนเพื่ออนาคตเป็นส่วนน้อย ขณะที่รายได้ของรัฐเมื่อเทียบกับ GDP มีแนวโน้มลดลง ทำให้ต้องกู้มาอุดช่องว่างมากขึ้น และหนี้ที่ก่อไว้ก็ยังคงอยู่ ทำให้ภาระการชำระหนี้ต่อรายได้รัฐเพิ่มขึ้น

ปัญหาหนี้สาธารณะของไทยอีกด้านอยู่ที่ ‘นิยาม’ ซึ่งทำให้ตัวเลขของทางการต่ำกว่าภาระที่แท้จริง เพราะไทยนับเฉพาะหนี้ที่เกิดจากการกู้ยืม (debt) ไม่รวมเงินที่รัฐต้องชดเชยคืนให้หน่วยงานของรัฐที่ออกเงินทดรองจ่ายไปก่อนเพื่อทำนโยบายตามคำสั่งรัฐบาล หนี้ที่ถูกซ่อนไว้เหล่านี้ทั้งหมด รวมกันกว่า 1.2 ล้านล้านบาท ณ ปี 2022

นอกจากนี้ยังมี ‘หนี้สาธารณะที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต’ (contingent liabilities) ซึ่งยังไม่ถูกนับเป็นหนี้ แต่รัฐอาจต้องรับภาระหากรัฐวิสาหกิจที่ฐานะอ่อนแอชำระหนี้ไม่ไหว เช่น การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ที่ขาดทุนสะสม 246,531 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2021 และเพิ่งได้รับอนุมัติจาก ครม.

การทำให้ตัวเลขหนี้สาธารณะมีความโปร่งใสและตรงกับความเป็นจริงเป็นเรื่องพื้นฐานที่ควรทำให้เกิดขึ้น…

หนี้สาธารณะคือหนี…

مطلع المقال، مقتطف من The 101 World. لقراءة المقال كاملًا، افتحه على موقع الناشر.