มิตรภาพ มหาอำนาจ และบทเรียนยุทธศาสตร์ญี่ปุ่นในเมียนมา

详细摘要

มิตรภาพ มหาอำนาจ และบทเรียนยุทธศาสตร์ญี่ปุ่นในเมียนมา คอลัมน์เมียงมอง เมียนมา บทความโดย ดร.กริช อึ้งวิฑูรสถิตย์ ...

เมื่อเร็วๆ นี้ ข่าวใหญ่ในแวดวงการเงินและการต่างประเทศระดับภูมิภาค คงหนีไม่พ้นการที่ญี่ปุ่นออกตัวอย่างจริงจัง ในการผลักดันให้องค์กรความร่วมมือปฏิบัติตามมาตรการทางการเงินระหว่างประเทศ หรือ FATF (Financial Action Action Task Force) เพื่อถอดเมียนมาออกจากบัญชีดำ (Blacklist) ด้านการฟอกเงิน และการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย

หากเรามองเพียงผิวเผิน ผ่านรายงานข่าวของสำนักข่าวระดับโลก หลายคนอาจรู้สึกว่า นี่คือท่าทีอันเปี่ยมด้วยความเมตตาและมนุษยธรรมของรัฐบาลญี่ปุ่น ที่ต้องการผ่อนคลายมาตรการปิดล้อมทางการเงิน เพื่อเปิดช่องทางให้ความช่วยเหลือ และเยียวยาชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวเมียนมาที่กำลังยากลำบาก ทว่าในโลกการเมืองระหว่างประเทศ ความจริงอันเปลือยเปล่ามักไม่ได้ดำเนินไปตามวาทกรรมสวยหรูบนหน้าข่าว

หากเรามองผ่านเลนส์ประวัติศาสตร์และการเมืองเชิงยุทธศาสตร์ หรือ Realpolitik เราจะพบว่าการออกตัวของญี่ปุ่นในครั้งนี้ ไม่น่าจะใช่เรื่องของความใจดี หรือมิตรภาพที่ไร้สิ่งแวดล้อม หากแต่เป็น “เกมยาว” ทางเศรษฐกิจ และการเมืองระดับมหาอำนาจ ที่ผ่านการคำนวณมาอย่างแยบยลและลึกซึ้งยิ่งครับ

ผมเป็นคนที่ชอบอ่านการเมืองด้วยการย้อนรอยดูประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะการต่างประเทศ เราจะเห็นการกระทำของรัฐบาลญี่ปุ่นในวันนี้ เปรียบเสมือนการเปิดตำราเล่มเดิมขึ้นมาเล่นในฉากทัศน์ใหม่ ญี่ปุ่นมักจะมี “แบบแผน” (Pattern) ทางยุทธศาสตร์ที่ชัดเจนเสมอ เมื่อถึงคราวต้องแสวงหาผลประโยชน์ในต่างแดน ความชาญฉลาดของญี่ปุ่นไม่ได้มาในรูปแบบของการใช้อำนาจบาตรใหญ่ หรือการเกรียงไกรทางทหารเหมือนมหาอำนาจอื่น แต่มาในรูปแบบของนักฉวยโอกาสในความเงียบ ที่สืบทอดชั้นเชิงมาจากอดีต

ย้อนไปในยุคสงครามโลกครั้งที่ 1 ในกรณีของเมืองชิงเต่า ในมณฑลซานตง ญี่ปุ่นเข้าร่วมสงครามในครั้งนั้น โดยอ้างว่ามาช่วยขับไล่อิทธิพลของเยอรมนีออกจากแผ่นดินจีน แต่เมื่อรบชนะญี่ปุ่นกลับยึดครองพื้นที่ยุทธศาสตร์นั้นไว้เสียเอง พร้อมยื่นข้อเรียกร้อง 21 ประการ เพื่อกินรวบเอกราชทางการเมือง และเศรษฐกิจของจีน

หรือแม้แต่ในเหตุการณ์กบฏนักมวย เมื่อปี 1900 ก็เช่นกัน ญี่ปุ่นก็ฉวยจังหวะความวุ่นวาย ส่งกำลังทหารเข้าร่วมกับพันธมิตรแปดชาติ เพื่อกอบโกยผลประโยชน์ และขยายอิทธิพลเข้าสู่จีน พฤติกรรมเชิงยุทธศาสตร์ที่ซุ่มรอจังหวะ เมื่อมหาอำนาจอื่นปะทะกัน หรือเมื่อเจ้าของบ้านกำลังรบติดพันและอ่อนแอ…

ภาพสะท้อนใ…

文章开头，摘自ฐานเศรษฐกิจ Thansettakij。如需阅读全文，请前往媒体网站。