ป่าทั่วโลกกำลังป่วย! สำรวจภัยคุกคามที่ทำให้ผืนป่าเสียหายหลายร้อยล้านไร่

ملخص مفصل

รายงาน Global Forest Resources Assessment 2025 (FRA 2025) ขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FA … The post ป่าทั่วโลกกำลังป่วย!…

รายงาน Global Forest Resources Assessment 2025 (FRA 2025) ขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) นอกจากจะสำรวจว่าปัจจุบันโลกมีพื้นที่ป่าเหลืออยู่เท่าไหร่ ยังให้ความสำคัญกับประเด็นสาเหตุที่สร้างความเสียหายให้กับพื้นที่ป่าและความหลากหลายทางชีวภาพ

โดยในรายงานบทที่ 7 ว่าด้วย ‘ปัจจัยรบกวนป่าไม้’ ได้รวบรวมข้อมูลความเสียหายจาก 5 สาเหตุหลัก ประกอบด้วย แมลงศัตรูป่า โรคในต้นไม้ สภาพอากาศรุนแรง ไฟป่า และความเสื่อมโทรมของป่า

ซึ่งข้อมูลดังกล่าวได้รวบรวมจากประเทศต่างๆ ทั่วโลก มีข้อมูลย้อนหลังตั้งแต่ปี 2000 – 2020 สำหรับความเสียหายจากแมลง โรคในต้นไม้ และสภาพอากาศรุนแรง ส่วนข้อมูลไฟป่าครอบคลุมช่วงปี 2007 – 2019 ขณะที่การประเมินความเสื่อมโทรมของป่าใช้ข้อมูลและเกณฑ์ที่แต่ละประเทศจัดทำขึ้น

แมลงเป็นหนึ่งในปัจจัยที่สร้างความเสียหายต่อป่าไม้ทั่วโลก มีทั้งแมลงที่กัดกินใบ เจาะลำต้น และเข้าไปทำลายเนื้อเยื่อภายในต้นไม้ จนต้นไม้จะสูญเสียความสามารถในการเจริญเติบโต หรือบางชนิดอาจตายลงในที่สุด

รายงาน FRA 2025 ระบุว่า ในปี 2020 มีพื้นที่ป่าที่ได้รับผลกระทบจากแมลงประมาณ 31.44 ล้านเฮกตาร์ หรือราว 196.5 ล้านไร่ จากข้อมูลของ 60 ประเทศและพื้นที่ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ป่าประมาณ 49 เปอร์เซ็นต์ ของโลก

ในระดับตามภูมิภาค อเมริกาเหนือและอเมริกากลางมีพื้นที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดประมาณ 132 ล้านไร่ รองลงมาคือเอเชียประมาณ 52.5 ล้านไร่ และยุโรปประมาณ 11 ล้านไร่

ข้อมูลส่วนใหญ่ของอเมริกาเหนือมาจากแคนาดา ซึ่งมีรายงานพื้นที่ป่าที่ได้รับผลกระทบจากแมลงถึง 17.8 ล้านเฮกตาร์ หรือประมาณ 111 ล้านไร่ จากกลุ่มแมลงที่กัดกินใบไม้เป็นสาเหตุสำคัญ

รายงานอธิบายว่า เมื่อแมลงเข้ากัดกินใบไม้จำนวนมาก ต้นไม้จะสังเคราะห์แสงได้น้อยลง ทำให้สร้างอาหารได้น้อย หากเกิดซ้ำๆ ต้นไม้จะอ่อนแอและเติบโตช้า ขณะที่แมลงบางชนิดสามารถเจาะเข้าไปใต้เปลือกไม้เพื่อกินเนื้อเยื่อที่ทำหน้าที่ลำเลียงน้ำและอาหาร ทำให้ต้นไม้เสียหายหนักขึ้น

ตัวอย่างที่พบได้ในป่าหลายแห่งของอเมริกาเหนือคือด้วงเปลือกไม้ (Bark beetle) ซึ่งเจาะเข้าไปอาศัยและวางไข่ใต้เปลือกไม้ ตัวอ่อนจะกัดกินเนื้อเยื่อด้านใน ทำให้ระบบลำเลียงอาหารของต้นไม้เสียหาย หากเกิดการระบาดเป็นวงกว้าง ต้นไม้จำนวนมากอาจยืนต้นตายพร้อมกัน

مطلع المقال، مقتطف من มูลนิธิสืบนาคะเสถียร Seub. لقراءة المقال كاملًا، افتحه على موقع الناشر.